آن ، مورد بحث قرار داده‌ام . و سپس آن را به نام « تناسق الدرر فى تناسب السور » تلخيص نموده‌ام « 1 » . فايده و نقش علم تناسب در تفسير قرآن كريم ارزنده‌ترين فايدهء تناسب ، آن است كه آيات متناسب ، دست يكديگر را بگيرند و بر اثر آن از چنان پيوند و ترتيب بالايى برخوردار باشند كه تأليف كلام ، همچون ساختمان محكمى در آمده باشد كه آجرها و ميله‌گردها و . . . محكم و پشتوانهء يكديگر گشته و زيبايى يك پيكره و يك تابلو بسيار ممتاز و بىنظيرى را به خود بگيرد . انواع ارتباطهاى ممكن در بين آيات 1 - نوع اول عبارت است از اينكه آيه‌اى به دنبال آيهء ديگرى باشد ، در اين صورت يا از ارتباط ظاهر و آشكارى برخوردارند و مانند كلمات ، به يكديگر تعلق دارند ، به طورى كه با جملهء اولى ، مطلب ناتمام بوده و به جملهء دوم نيازمند است و يا جمله دوم نسبت به جملهء اول ، نسبت تأكيدى و يا جنبهء تفسيرى و يا اعتراضى در « جمله معترضه » و يا بدليت دارد كه در مورد اين قسم ، همهء دانشمندان اتفاق نظر دارند . 2 - نوع دوم اينكه پيوند بين آيات ، ظاهر نبوده بلكه در ظاهر يك حالت استقلالى داشته باشد . در اين صورت يا جملهء دوم به واسطهء حرفى از حروف عاطفه ، بر ديگرى

--> ( 1 ) ظاهرا عمر سيوطى وفا نكرده است كه كتاب « اسرار نزول الآيات » را به اتمام برساند . و جز كتاب « تناسق الدرر » كتاب ديگرى در اين زمينه ، از وى باقى نمانده است .